أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
358
تجارب الأمم ( فارسى )
مسلمانان بهر كن . » سايب گويد : آنها را به مسجد بردم و در آن جا نهادم . بازرگانان بيامدند و عمرو حريث مخزومى هر دو سبد را به دو ميليون درهم از من خريدارى كرد و به ايران برد [ 248 ] و به چهار ميليون درهم بفروخت . وى هنوز توانگرترين مردم كوفه است . حذيفه پاسداران زينستانها را نيز همچون رزمندگان شمرد . هر دو گروه را بهرهاى يكسان داد . زيرا پشتوانهء مسلمانان بودند و از زينستانها پاس مىدادند . تا مبادا دشمن از سويى به آنان تاخت آرد . گروهى را بر چند دژ گمارده بود كه دژنشينان را در ميان گيرند و نگذارندشان كه برون آيند و بر مسلمانان بتازند . از دستاورد جنگ به اينان نيز بداد . نبرد نهاوند را پيروزى پيروزيها [ فتح الفتوح ] ناميدهاند . از آن پس ، ايرانيان را چيزى بر جاى نماند . [ سخنى شگفت از طليحه در نهاوند ] آن گاه كه مسلمانان ، شهر نهاوند را در ميان مىداشتند ، از چيزهاى شگفتى كه پيش آمده بود ، يكى اين بود كه مردى به نام جعفر پور مردى راشد نام ، به طليحه [ 1 ] گفت : - « گرسنه و بىنوا شدهايم . از كارهاى شگفتى كه مىكردهاى ، آيا هنوز چيزى مانده است كه از آن سودى بريم ؟ » طليحه گفت : « باشيد تا بنگرم . » پوشاكى برداشت و سر و روى را لختى بدان بپوشانيد و آن گاه چنين گفت : - « بيان ، بيان . گوسپندان دهگان [ 2 ] در بستان ، در جاى بانگ . [ 3 ] » پس ، به بستان رفتند و گوسپندان پروارى را در آن جا يافتند !
--> [ ( 1 ) ] طليحه چنان كه گذشت ، در آغاز مدعى پيامبرى بوده است . [ ( 2 ) ] در متن الدقان . در طبرى ( 5 : 2630 ) الدهقان . [ ( 3 ) ] بانگ : ترجمه « ارونان » ( ضبط طبرى ) كه مصحف « اروبان » ( ضبط اصل ) مىنمايد . در پانوشت طبرى اين كلمه را به گونههاى زير نيز مىبينيم : اوبان ( حرف سوم بىنقطه ) ، الربان ، الدوان ، اونان .